Przecież my się nigdy nie dogadamy!

Znasz to? Po raz kolejny wykrzyczane w kłótni, lub powiedziane w głowie, w odpowiedzi na kolejną awanturę… Czasami jest tak, że nagromadzone emocje nie pozwalają na porozumienie, a każda próba rozwiązania sporu tylko go pogłębia. Wtedy bardzo pomocne okazują się mediacje. W trakcie mediacji, mediator, jako osoba trzecia, zupełnie niezaangażowana i bezstronna, pomaga stronom we wzajemnej komunikacji, określeniu interesów i kwestii do dyskusji oraz dojściu do wspólnie akceptowalnego porozumienia (ugody). Proces ten ma charakter dobrowolny, poufny i nieformalny, co oznacza, że obie strony wyrażają na niego zgodę i są zainteresowane dojściem do kompromisu, a żadna informacja uzyskana w procesie mediacji nie może zostać wykorzystana przez strony w ewentualnym postępowaniu sądowym.

Warunki ugody ustalają strony, a nie narzuca sąd.

Mediacja ma na celu stworzenie stronom warunków umożliwiających osiągnięcie dobrowolnego porozumienia, a nie narzucenie im jakiegoś autorytatywnego rozwiązania. Tym różni się od rozstrzygnięć autorytatywnych (w tym sądowych), że jej celem nie jest ustalenie, kto ma rację, ale wypracowanie rozwiązania które zadowala obie strony sporu i na jakie w związku z tym mogą one przystać dobrowolnie. Mediacja skupia się na poszukiwaniu rozwiązań, możliwych do zastosowania na przyszłość. Nie ma na celu dogłębnego analizowania przeszłości, przepracowywania emocji. Mediator nie ma władzy podejmowania decyzji merytorycznych. Jego celem jest pomoc zwaśnionym stronom w dobrowolnym osiągnięciu ich własnego, wzajemnie akceptowanego porozumienia w spornych kwestiach. Jest osobą moderującą wspólną dyskusję stron, dążących do wypracowania wspólnego porozumienia.

Kiedy warto korzystać z mediacji?

Mediacje mogą być stosowane w szerokiej gamie konfliktów:

  • rodzinnych, małżeńskich, pokoleniowych
  • towarzyskich, koleżeńskich, rówieśniczych
  • w sprawach spadkowych, majątkowych i cywilnych
  • pracowniczych, w administracji i sporach urzędowych
  • w sprawach gospodarczych
  • w sprawach karnych a także dotyczących nieletnich
mediacje

W przypadku sporu na tle prawnym celem mediacji jest jego zakończenie, zwłaszcza w postaci ugody zawartej przez strony w wyniku mediacji (ustalającej wysokość zadośćuczynienia, odszkodowania lub nakładającej na strony inne obowiązki i zobowiązania prawne).

Ugody zawarte w sprawach karnych i nieletnich mogą być brane pod uwagę przez sądy przy orzekaniu, ale sędziowie nie są związani ich postanowieniami. W przypadku spraw cywilnych, gospodarczych i rodzinnych, by ugoda miała status ugody sądowej wymagane jest jej zatwierdzenie przez sąd, który może odmówić zatwierdzenia ugody tylko w wypadku gdy jest niezgodna z prawem lub zasadami współżycia społecznego – art 183 kpc. W razie braku zwrócenia się do sądu ugoda zawarta przed mediatorem ma status ugody cywilnoprawnej.

Zasady mediacji:

  1. Zasada dobrowolności i zakaz wywierania przez mediatora nacisku na strony
  2. Zasada poufności (obowiązek zachowania w tajemnicy informacji pozyskanych w związku z przeprowadzoną mediacją)
  3. Zasada bezstronności i zakazu pobierania przez mediatora dodatkowych korzyści wykraczających poza ustalone ze stronami wynagrodzenie
  4. Zasada bezpieczeństwa (godności) stron i dbania o zachowanie ich równowagi
  5. Zasada neutralności (zakazu wysuwania przez mediatora konkretnych propozycji rozwiązania sporu)
  6. Zasada szybkości i efektywności postępowania
  7. Zasada czuwania przez mediatora nad zgodnością z prawem porozumienia osiągniętego przez strony

Dodatkowo mediacja cechuje się:

  1. Nieformalnością i prywatnością postępowania.
  2. Budowaniem atmosfery szacunku stron do siebie, a także poczucia bezpieczeństwa
  3. Satysfakcją rozstrzygnięć dla obydwóch (wszystkich) stron konfliktu (win-win/wygrany-wygrany).

W środowisku funkcjonują standardy opracowane przez Społeczną Radę ds. Alternatywnych Metod Rozwiązywania Konfliktów i Sporów przy Ministrze Sprawiedliwości oraz regulaminy ośrodków mediacyjnych ustalające normy etyczne, jakimi mają się kierować działający w ich ramach mediatorzy.

Artykuły: